LotrOnLine

Szczegółowe badanie silnika jest wykonywane w celu określenia jego mocy, momentu obrotowego, ilości paliwa zużytego do wykonania pracy jednostkowej (czyli jednostkowego zużycia paliwa), ilości paliwa zużywanego w jednym cyklu roboczym, nadmiaru powietrza, sprawności całkowitej, sprawności wolumetrycznej, charakterystyki wytwarzania mieszanki itd. Pomiary te nie mogą być przeprowadzone na silniku zamontowanym w samochodzie i wymagają zastosowania dość kosztownych urządzeń.

Poza niezbędnym do pomiaru rnocy stanowiskiem hamulcowym i innymi urządzeniami są potrzebne również instalacje zasilania w paliwo i energię elektryczną, układ chłodzenia, odpowiednie podłoże amortyzujące drgania, a także przyrządy (miernik ciśnienia oleju, termometr do pomiaru temperatury wody), za pomocą któych można śledzić charakterystyki eksploatacyjne. W związku z powyższym zar?no prace przygotowawcze, jak i koszty pomiaru są znaczne.

Pomiar i jego ocenę może przeprowadzić jedynie pracownik specjalnie w tym kierunku wyszkolony i dysponujący znacznym doświadczeniem. Wynika stąd, że szczegłowe badanie silnika nie może prowadzić do szybkiego wykrywania niedomagań : może być wykorzystywane wyłącznie do szczegłowych badań kwalifikacyjnych oraz do kontroli wyników badań doświadczalnych.

Do wykrywania niedomagań silnika jest potrzebna metoda szybka, niezbyt kosztowna, nie wymagająca demontażu i w miarę możliwości prosta. Zanim przejdziemy do omawiania metod odpowiadających tym wymaganiom zbadajmy, dlaczego wykrywanie niedomagań w rozpatrywanym rozumieniu może stać się konieczne, „rzede wszystkim wykrywanie niedomagań jest nie do uniknięcia, gdy dostrzegalne pogorszenie charakterystyk silnika wyraźnie wskakuje na obecność usterki i gdy należy stwierdzić rzeczywistą jej przyW takim przypadku niedomaganie jest znaczne, jako że mniejsze zmiany są niezauważalne na silniku zamontowanym w samochodzie.

Planowa obsługa techniczna uzasadnia badanie silnika również wówczas, gdy nie ma większych powodów do narzekań, co stwarza możliwości wykrycia najmniejszej zmiany lub nieprawidłowości regulacji i tym samym uniknięcia pźniejszych większych uszkodzeń. Niezależnie od tego, kontrola silnika stwarza również możliwość oceny konieczności dokonania zaleconej czynności obsługowej, wymiany części lub przeprowadzenia naprawy gł?nej. W poprzednich przypadkach silnik badano zawsze w stanie zamontowanym w samochodzie, a więc ze wzglądu na zawyżone nakłady czasu i kosztów nie może być nawet mowy o niezależnym badaniu silnika. Oczywiście fakt ten w znacznym stopniu zawęża możliwość pomiaru.

Powstaje pytanie, jakiego rodzaju parametry silnika mogą nas interesować w okresie jego badania, przy wykrywaniu niedomagań. Zwykle nie potrzebujemy parametr? oderwanych, zwymiarowanych, takich jak np.: moc, jednostkowe zużycie paliwa, średnie ciśnienie efektywne, rżne sprawności itp. Dzieje sią tak dlatego, że określenie zmian tych parametrów związane z zużyciem jest uciążliwe.

Może się na przykład zdarzyć, że luz na tłoku wiąkszy od przeciętnego, o ile jeszcze nie wywiera wpływu na wymianą ładunku silnika, oddziałuje korzystnie na sprawność mechaniczną, a tym samym pozwala na uzyskanie dużej mocy. Byłoby jednak zbyt śmiałym stwierdzenie, że w takim przypadku w silniku nie występuje zużycie. Użytkownik samochodu w pierwszym rzędzie jest zainteresowany wielkością zużyć i nieprawidłowościami regulacji.

Interesuje go zatem stan otworów cylindrowych, pierścieni, zaworów, cząści rozrządu, łożysk, urządzeń do wytwarzania mieszanki, zapłonu, układu smarowania i chłodzenia. Pod ‘pojęciem stanu nie należy jednak rozumieć wymiary geometrycznych cząści, jako że właściciel samochodu niewiele potrafiłby począć z informacją, że w cylindrze jego silnika zużycie wynosi np. 0,02 mm.

Na tego rodzaju stwierdzenie odpowiedziałby prośbą o wyjaśnienie, z czym powinien sią liczyć w przyszłości. Jest to zresztą zupełnie naturalne, ponieważ użytkownika interesują w zasadzie dwie sprawy, a mianowicie, kiedy przy danym stanie silnika, należy liczyć sią z pojawieniem większej usterki, powodującej niezdatność eksploatacyjną – a wiać na jaki przebieg można jeszcze liczyć – oraz jakiego rodzaju zabiegi wywierają korzystny wpływ na proces eksploatacji.

Stosownie do powyższego, a także ze wzglądu na ograniczone możliwości pomiarowe (wbudowany silnik), stan poszczeg?nych częśc: konstrukcyjnych należy określać nie z czynnik? bezpośrednich, lec: z pośrednich. Właściwości uszczelniające pierścieni tłokowych i zaworów należy oceniać nie z ich wymiarów, lecz z ilości powietrz o określonym ciśnieniu, wprowadzonego do cylindra i wydobywają cego sią z niego przez nieszczelności, względnie z ilości spalin wydobywających się ze skrzyni korbowej.

Stan gażnika należy oceniać ze składu spalin, w przypadku silników wysokoprężnych działanie pompy wtryskowej należy oceniać z wielkości dymienia itp. W celu stworzenia warunków do pomiaru pośrednich należy opracować dane i parametry niezbędne do dokonywania oceny poszczeg?nych typów, a zarazem do określania stopnia zużycia. Jednak złożony charakter tych wielkości uniemożliwia określenie ich drogą obliczeniową tak, że pozostaje jedynie możliwość wykonania tego zadania drogą przeprowadzenia pomiaru. Ponieważ w ramach tego samego typu poszczególne jednostki, z uwagi na odchyłki produkcyjne, mogą być do pewnego stopnia zrżnicowane, wykrywanie usterek powinno posiadać charakter statystyczny.