W okresie badania powietrze pobrane z sieci powietrznej o ciśnieniu określonym dokładnie reduktorem ciśnienia 8 przedostaje się do cylindra 14, ustawionego w położeniu sprężania przez otwór zwężki wzorcowej II o znacznym oporze przepływu. Gdyby stąd powietrze w ogóle nie odpływało, w?czas jego ciśnienie wynosiłoby dokładnie tyle, ile wynosi ciśnienie ustalone przez reduktor ciśnienia. Oczywiście w rzeczywistości to nie może się zdarzyć, a więc powietrze wydostające się przez szczeliny zawor? i pierścieni tłokowych w okresie przechodzenia przez otwór zwężki obniża swoje ciśnienie w spos? łatwo mierzalny, co wykazuje usytuowany tu ciśnieniomierz 13.
Z uwagi na ciśnienie utrzymywane na stałym poziomie przed otworem kalibrowanej zwężki, ciśnieniomierz z powodu nieszczelności cylindra podaje rżnicę ciśnień pomiędzy ciśnieniami uzależnioną od ilości wychodzącego powietrza. Rżnica ta, wynosząca uzależniona jest od ilości wychodzącego powietrza v, od przekroju otworu zwężki f oraz od wskaźnika oporu przepływu a. Wskaźnik ten zmienia się nieznacznie w funkcji liczby Reynoldsa, jednak fakt ten, podobnie jak ewentualna zmiana gęstości powietrza y, nie zakł?-ca oceny w ramach przyjętej dokładności pomiarowej.
Do oceny strat przedmuchu ciśnieniomierz zaopatrzono w podziałkę procentową tak, aby oznaczenie zera ‘znalazło się przy wartości ciśnienia ustalonego przez reduktor ciśnienia, zaś oznaczenie 100% – przy podstawowej pozycji ciśnieniomierza. Obrazuje to w sposób rzeczywisty przedmuch występujący przy pomiarze, ponieważ w przypadku całkowicie zamkniętej sondy nie ma strat powietrza, a więc na ciśnieniomierz oddziałuje ciśnienie ustalone przez reduktor ciśnienia.
Natomiast w przypadku sondy otwartej powietrze przechodzące przez reduktor ciśnienia odpływa do atmosfery – strata wynosi w?czas 100% – i na ciśnieniomierz nie oddziałuje nadciśnienie. Podane zjawiska umożliwiają r?nież przeprowadzenie legalizacji przyrządu, bowiem przy końc?ce zamkniętej ciśnieniomierz powinien wskazywać 0%, a przy końc?ce otwartej – 100%, Przed pomiarem należy zawsze ustawić wartość 0% odpowiadającą sondzie zamkniętej za pomocą gałki regulacyjnej reduktora ciśnienia 8 (lub wartością ciśnienia ustalonego). Ponieważ zależność pomiędzy wartością procentową wskazaną przez ciśnieniomierz, a ilością powietrza wydostającą się przez nieszczelne części cylindra nie ma charakteru liniowego, stąd na przedniej ściance przyrządu wykonuje się dodatkowo otwór kalibrujący, jak to pokazano na rysunku przyrządu Nil AT K69 wykorzystanego tu do om?ienia zasad pomiaru (rys. 3 p?. 15). Jeśli stożek gumowy sondy wciśniemy do tego otworu, wówczas ciśnieniomierz powinien wskazać stratę o określonej wielkości (40%). O ile ta środkowa wartość ipodział?ki wykaże odchylenie, to błąd można wyeliminować zaworem iglicowym wewnętrznego regulacyjnego otworu wtórnego 10.
Przy badaniu silnika należy ustalić nie tylko wielkość przedmuchu powietrza, lecz również kierunek odpływu powietrza – a tym samym części z usterkami. Do tego celu najlepiej nadaje się fonendoskop używany w praktyce lekarskiej. Za pomocą fonendoskopu w miejscach przedmuchu można usłyszeć odgłos odpływającego powietrza – a nawet ocenić jego intensywność – co pozwala na stwierdzenie czy przy pierścieniach tłokowych ‘powietrze oddala się w kierunku skrzyni korbowej, czy przy powierzchni zamykającej zaworu dolotowego lub wylotowego powietrze oddala się w kierunku kanału wlotowego lub wylotowego oraz czy przez uszkodzone uszczelnienie głowicy cylindrowej powietrze odpływa w kierunku przestrzeni wodnej lub sąsiedniego cylindra. Do obserwacji odgłosu przedmuchu w przypadku przyrządu K69 (rys. 3) do badanego silnika może być również wprowadzone bezpośrednio ciśnienie sieci ‘powietrznej. W tym celu należy zamknąć zawór 6 przed reduktorem ciśnienia i otworzyć zawór dopływu bezpośredniego 4. Natomiast do obserwacji przedmuchu w przypadku większego ciśnienia należy zastosować zabezpieczenie ciśnieniomierza o wskazaniu krańcowym 0,25 MPa w postaci zaworu zwrotnego 3 i zaworu bezpieczeństwa 9, a także w celu uniknięcia wypadku przy pracy, należy zawsze unieruchomić wał korbowy silnika.
Szczelność cylindrów należy badać na początku lub na końcu suwu sprężania. Poszukiwanie żądanego ustawienia wału korbowego można uprościć umieszczając w otworze świecy zapłonowej lub wtryskiwacza gwizdek, który w donośny sposób sygnalizowałby początek sprężania. Ponadto na silniku gażnikowym do ustawienia pozycji pomiarowych można również wykorzystać głowicę rozdzielacza zapłonu. Do tego celu potrzebny jest oznakowany pierścień (rys. 5), który może być osadzony w określonej ‘pozycji na krawędzi głowicy rozdzielacza i na kt?ym zaznaczone są zakresy sprężania dobrze widocznymi znakami (strefy czarne). Chwilowa pozycja wału korbowego podawana jest za pośrednictwem widocznego na rysunku palca rozdzielacza zaopatrzonego we wskazówkę.
Wszelkie Prawa Zastrzeżone.